Шығыс Қазақстан облысының мектептерінде қазіргі заманның өзекті мәселесі – цифрлық тәуелділікке арналған сабақтар өтті. Ұйымдастырушы – ШҚО білім басқармасының «Örken» ақпараттандыру және білімді дамыту облыстық ғылыми-әдістемелік орталығы» КММ. Іс-шара 5–10 сынып оқушыларына арналған сұхбат форматында қазақ және орыс тілдерінде, мазмұны бірдей болып өткізілді. Спикер – «Шығыс» профилактикалық медицина орталығы» медициналық мекемесінің салауатты өмір салты жөніндегі маманы Джембаева Армангуль Максутовна.

Әңгіме барысында спикер тәуелділіктің телефонды белсенді пайдаланудан қандай айырмашылығы бар екенін түсіндірді: гаджетсіз ашуланшақтық, ұйқының, зейіннің және тірі қарым-қатынастың бұзылуы алаңдатуы керек. Жасөспірімдер өзін-өзі бақылауға жауап беретін префронтальды қыртыстың дамуы аяқталмағандықтан осал, ал қысқа бейнелер (тикток, рилс, шортс) тез дофаминдік тәуелділікті тудырады.

Ерекше назар статистикаға бөлінді: Қазақстанның Қоғамдық денсаулық сақтау ұлттық орталығының деректері бойынша, оқушылардың 12,7%-ында әлеуметтік желілерді проблемалық пайдалану белгілері бар, ал 56,5%-ы оларда күн сайын екі және одан да көп сағат өткізеді. Спикер цифрлық гигиена мен келісімдердің, ал тыйымдардың емес, маңыздылығын атап өтті. Ата-аналарға ережелерді енгізу (кешкі ас кезінде телефонмен отырмау, экран уақытын шектеу), ал балаларға – уақытты өздері бақылауды үйрену ұсынылды.

Гаджеттердің денсаулыққа әсері де талқыланды: ұйқы, физикалық белсенділік, зейін зардап шегеді, ал жасөспірім қыздарда цикл бұзылыстары болуы мүмкін. Жеке блок жасанды интеллектке арналды: ол зұлымдық емес, бірақ оны сыни ойлауды дамыта отырып, өз бетінше әрекет жасағаннан кейін пайдалану керек.

Кездесудің басты қорытындысы мына сұрақтан естілді: «Телефон мені ме, әлде мен телефонды ма басқарамын?» Оқушыларға технологияларды басқаруды, оларға бағынуды емес, тіледі.